mm3-keyboard v0.1.1 release

mm3-keyboard v0.1.1 ကို distribute လုပ္လိုက္ပါတယ္။ TESTING version နဲ့ ဘာမွေတာ့အမ်ားျကီးေျပာင္းလဲမွုမရွိပါဘူး။ အမွန္ေတာ့ ဒီ package ဟာ သာမာန္ရိုးရွင္းတဲ့ xkb keyboard နဲ့ font package မွ်သာျဖစ္ပါတယ္။ ဘာမွ big deal ေတြမပါပါဘူး။ က်ေနာ့္လို သာမာန္ users မ်ားအတြက္ အလြယ္တကူရနိုင္ရန္ အလြယ္တကူအင္စေတာလုပ္နိုင္ရန္သာ ရည္ရြယ္ပါတယ္။

for user download
mm3-keyboard-0.1.1.tar.gz

Howto
Install guide

for source code viewer
mm3-keyboard git repo

Hope it’s useful.

Enjoy!

mm3-keyboard TESTING release

က်ေနာ္တို့ zawgyi-keyboard package လဲလုပ္ျပီးပါျပီး။ ကိုေစတန္လဲ zawgyi နဲ့ mm3 ကိုတြဲသံုးဖို့အတြက္လဲ deb package ကို build ခဲ့ျပီးပါျပီ။ လုပ္နည္းလုပ္ဟန္အတြက္ကို ကို trh ကလဲ post ေရးခဲ့ျပီးပါျပီ။ ခု က်ေနာ့္ zawgyi_keyboard.py script ကို modified လုပ္ျပီး mm3-keyboard.py ကို mm3 ဖြန့္သံုးခ်င္သူမ်ားအတြက္ re-distributed လုပ္လိုက္ပါတယ္။

download
mm3-keyboard-TESTING.tar.gz

howto
install guide

changelog

v0.1.0 (TESTING)

* Initial release
* mm3-keyboard.py re-distributed and modified from zawgyi_keyboard.py
* mm3.ttf font from http://www.myanmarnlp.net.mm

— box02 $date Sun Nov 29 22:21:17 CET 2009

ေလးစားစြာျဖင့္
ေဘာက္တူး

How to setup environment for Go

Go Programming Language ဟာ ဒီဆယ္စုနွစ္အတြင္းမွာ အသစ္ထြက္ေပာ္လာတဲ့ New Programming Language တစ္ခုပါ။ Developer ကေတာ့ Google ပါ။ Authors ေတြကေတာ့ Plan9 OS project က Rob Pike, Ken Thompson အပါအဝင္ Robert Griesemer နွင့္ အျခားပုဂဿဿဂုိလ္မ်ားျဖစ္ျကျပီး BSD-style License နဲ့ Open Source Distribution ျဖစ္ပါတယ္။
Go က C/C++ တို့လို Compiled Language ျဖစ္ျပီး gc (8g,6g) နဲ့ gccgo တို့က Go အတြက္ compilers ေတြျဖစ္ျကပါတယ္။ ေလာေလာဆယ္ေတာ့ Linux နဲ့ Mac OS မွာပဲ ဒီ compilers ေတြကိုအသံုးျပုနိုင္ပါေသးတယ္။
Go ကို ေလ့လာနိုင္ဖို့အတြက္ အဓိကေနနဲ့ Go compiler နဲ့ အျခားလိုအပ္တဲ့ programming environment programs ေတြပါ။ ဒါေတြကို go source ကေန့ Build လုပ္ဖို့အတြက္ ျပင္ဆင္ရေအာင္။ က်ေနာ္ကေတာ့ Debian GNU/Linux user ဆိုေတာ့ က်ေနာ့္ Linux x86 (386) မွာ ဘယ္လို setup လုပ္လဲဆိုတာ နမူနာအေနနဲ့ေရးမွာပါ။
ပထမဦးဆံုးအေနနဲ့ က်ေနာ္တို့ ~/.bashrc ဖိုင္မွာ Environment variables ေတြကို ေရးရေအာင္ ~/.bashrc ဖိုင္ကို gedit နဲ့ပဲျဖစ္ျဖစ္ ျကိုက္နွစ္သက္ရာ editor တစ္ခုခုနဲ့ပဲျဖစ္ျဖစ္ဖြင့္ျပီး ေအာက္က Environmnet variables ေတြကို ထည့္ျဖည့္ေရးေပးျပီး .bashrc ဖိုင္ကို သိမ္းျပီး ပိတ္လိုက္ပါ။

$ gedit ~/.bashrc

## Go Environment variables ##
export GOROOT=~/hg
export GOOS=linux
export GOARCH=386
export GOBIN=~/bin

ျပီးရင္ ~/.bashrc ဖိုင္ကို save ျပီး ပိတ္လိုက္ပါ။ ျပီးရင္ ေအာက္က command ကို Terminal ထဲမွာပဲ run ေပးပါ။

$ source ~/.bashrc

ျပီးရင္ Environment Variables ေတြက memory ထဲေရာက္ျပီးလား Test လုပ္ျကည့္ပါ။

$ env | grep '^GO'
GOBIN=/home/username/bin
GOARCH=386
GOROOT=/home/username/hg
GOOS=linux

အဲလိုအေပာ္က results ကိုေတြ့မွာပါ။ ဒါေပမယ့္က်ေနာ္တို့ ~/bin folder မရွိေသးရင္ mkdir နဲ့ folder လုပ္ေပးရပါမယ္။

## making ‘bin’ folder under your home directory ##
$ mkdir -p ~/bin

ျပီးရင္ mercurial ကိုသံုးျပီး go source files ေတြကို fetch မွာျဖစ္ပါတယ္။ က်ေနာ့္ Linux က Debian ျဖစ္သမို့ က်ေနာ္ apt ဒါမွမဟုတ္ aptitude ကိုသံုးျပီး mercurial ကို ေအာက္ကအတိုင္း install လုပ္ပါမယ္။ ခင္ဗ်ားမွာ mercurial ရွိျပီးသားဆိုရင္ေတာ့ install လုပ္စရာမလိုတဲ့အတြက္ ဒီအဆင့္ install လုပ္တဲ့အဆင့္ကိုေက်ာ္ျပီး go source files ကို fetch လုပ္နိုင္ပါျပီ။

## installing mercurial ##
$ sudo apt-get install mercurial

mercurial ကို install လုပ္ျပီးတဲ့အခါ က်ေနာ္တို့ go source files ေတြကိုရယူဖို့အတြက္ ေအာက္က command line ကို run ေပးပါမယ္။

## fetching go source files ##
$ hg clone -r release https://go.googlecode.com/hg/ $GOROOT

source files ေတြရျပီးရင္ အဲဒါေတြကို build လုပ္ဖို့အတြက္ လိုအပ္တာေလးေတြကို install လုပ္ေပးပါမယ္။

## installing gcc and others to build go source ##
$ sudo apt-get install bison gcc libc6-dev ed make

ျပီးရင္ Go Distributions ကို က်ေနာ္တို့ build ရေအာင္ ..

## building go distribution ##
$ cd $GOROOT/src
$ ./all.bash

တေအာက္ေလာက္ေစာင့္ေပးျပီးရင္ ေအာက္က results ကိုေတြ့မွာပါ။ အဲဒါဆိုရင္ building process က အဆင္ေျပျပီး go compiler ကိုသံုးလို့ရပါျပီး ..

--- cd ../test
0 known bugs; 0 unexpected bugs

အေသးစိတ္သိခ်င္ရင္ေတာ့ ဒီလင့္ခ္ ေလးကို သြားျပီးဖတ္ပါ။

vim မွာ go syntax highlight အတြက္ ကိုစိုးမင္းရဲ့ post ကိုသြားဖတ္နိုင္ပါတယ္။
ဒီမွာပဲတဆက္တည္းျကည့္လိုက္ရေအာင္ က်ေနာ္ေရးေပးလိုက္ပါတယ္။

## adding go syntax for vim editor ##
$ mkdir ~/.vim/
$ mkdir ~/.vim/syntax/
$ cp $GOROOT/misc/vim/go.vim ~/.vim/syntax/

## making and opening ~/.vimrc file ##
$ gedit ~/.vimrc

gedit နဲ့ ~/.vimrc ဖိုင္ပြင့္လာျပီးဆိုရင္ ေအာက္ကဟာေတြကို ကူးျပီးေရးျဖည့္ေပးလိုက္ျပီး သိမ္းျပီး ပိတ္ေပးလိုက္ပါ။

autocmd BufNewFile,BufRead *.go set filetype=go
:syntax on

ခုဆိုရင္ vim editor နဲ့ go programming language ကို syntax highlight ေတြနဲ့ေလ့လာနိုင္ပါျပီ။

Enjoy learning Go!

zawgyi-keyboard-0.3.3 release out

zawgyi-keyboard-0.3.3 version ကို မေန့ညက ထုတ္လိုက္ပါတယ္။ ကိုစိုးမင္းရဲ့ လက္ရွိေနာက္ဆံုး Zawgyi 2009 version ျဖစ္တဲ့ `Zawgyi-One_v4.25_November_6_2009` ကိုထည့္သြင္းထားပါတယ္။ Keyboard Layout ကလဲ ကိုေစတန္ရဲ့ modified ေပးထားတဲ့ ေဇာ္ဂ်ီလက္ကြက္အေဟာင္းစတိုင္နဲ့မို့လို့ စာရိုက္သြင္းရာမွာ အရင္ပံုမွန္အတိုင္းအသံုးျပုနိုင္ပါတယ္။ ေနာက္ျပီး zawgyi_keyboard.py module မွာလဲ error တစ္ခ်ုိ့ကို ျပုျပင္ထားပါ။ Package ရဲ့ အေျပာင္းအလဲအေသးစိတ္ကိုေတာ့ ေအာက္က changelog မွာျကည့္နိုင္ပါတယ္။

changelog

v0.3.3

* upgrade new zawgyi font (Zawgyi-One_v4.25_November_6_2009.ttf) by Soe Min
* mm xkeyboard file modified for zawgyi style by Saturngod
* import zawgyi_keyboard_2009.pdf for keyboard layout
* delete zawgyi_keyboard_unicode5.1_style.png
* delete Zawgyi_Keyboard_Layout_2009_Linux-Unix.pdf
* make to be able to install on all version of FreeBSD and Linux
* add wget_SuggestMessage() in module for while wget not installed

download
zawgyi-keyboard-0.3.3

howto
install guide

project homepage
zawgyi-keyboard.googlecode.com

support
please report if you found some bugs or errors. thank you.

zawgyi-keyboard နဲ့ zawgyi font ကို အားေပးျကတဲ့အတြက္ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။

Enjoy using zawgyi!

VirtualBox runs Windows XP on my Debian Lenny

က်ေနာ့္ Debian Lenny မွာ MS Windows XP ကို Sun VirtualBox ကိုအသံုးျပုျပီး run ေနတာပါ။ Debian GNU/Linux ကတကယ့္ကို smart က်ပါတယ္။ သူ့အေပာ္မွာ အလုပ္လုပ္ရတာ အဆင္ေျပတာမို့ က်ေနာ့္အျကိုက္ဆံုး OS ထဲမွာ Debian ကထိပ္ဆံုးကပါေနတာပါ။ Perfect Debian ပါပဲဗ်ား .. ေအာက္မွာ က်ေနာ့္ screenshots ေလးပါ ..

MS Windows XP installing on Sun VirtualBox in Debian Lenny

MS Windows XP installation completing

Windows updating on Virtual Machine

Windows XP running on VirtualBox

Sun VirtualBox running on Debian Lenny

အကယ္လို့ Sun VirtualBox ကို Linux မွာ install လုပ္ခ်င္ရင္ ေအာက္လင့္မွာသြားျပီးယူနိုင္ပါတယ္။

http://www.virtualbox.org/wiki/Linux_Downloads

Enjoy with it!

how to get zawgyi keyboard on Xubuntu 9.04

Xubuntu ဆိုတာ User အျမင္နဲ့ေျပာရရင္ Ubuntu ကို XFCE desktop သံုးထားတဲ့ distro တစ္ခုလို့ ေျပာရမွာပါ။ လြယ္ကူျပီး ေပါ့ပါးတဲ့ desktop တစ္ခုကိုေပးပါဆိုရင္ Xubuntu ကိုေပးရမယ္ ထင္ပါတယ္။ Xubuntuက Userမ်ားအတြက္အသံုးျပုလြယ္ကူ အဆင္ေျပေအာင္တာ္ေတာ္ လုပ္ထားေပးတယ္လို့ ေျပာလို့ရတယ္။ တကယ့္ Plain XFCE မွာ မပါတဲ့ဟာေတြဟာ ဒီ Xubuntu မွာပါပါတယ္။ ဥပမာ keyboard layouts လို့ေခာ္တဲ့ GUI keyboard layout application ပါတယ္ေလ။ အဲေတာ့ zawgyi-keyboard-0.3.2.tar.gz ကို download လုပ္ျပီး ေဇာ္ဂ်ီကီးဘုတ္ install လုပ္ျပီးတဲ့အခါ ubuntu မွာလိုပဲ keyboard indicator နည္းတူ keyboard layouts app နဲ့ keyboard layout preferences ကိုရရွိမွာပါ။ ေဇာ္ဂ်ီကီးဘုတ္လဲ သြင္းရတာအဆင္ေျပျပီး အသံုးျပုလို့ ေကာင္းမွာပါ။ ေအာက္မွာ screenshots ေလးေတြနဲ့ ျပေပးထားပါတယ္။

download zawgyi-keyboard-0.3.2.tar.gz

starting zawgyi_keyboard.py

installing zawgyi-keyboard

upgraded and checked zawgyi font

add keyboard layouts app to panel

keyboard layouts window

adding myanmar layout

getting myanmar zawgyi layout

getting keys on chance layout option

testing zawgyi font on Xubuntu with mousepad

Enjoy with it!

going to cinema for G-FORCE 3D movie

က်ေနာ္ မေန့က အလုပ္ဆင္းေတာ့ ျကည့္မယ္လို့ စိတ္ကူးထားတဲ့ G-FORCE 3D movie ကိုရုပ္ရွင္ရံုမွာ သြားျကည့္တယ္ေလ။ 3D movie ကို ဒါ ပထမဆံုးသြားျကည့္တာပဲ။ Hall ထဲဝင္ေတာ့ မ်က္မွန္ေပးတယ္။ 3D movie ကို အဲဒီမ်က္မွန္မပါပဲျကည့္ရင္ ဘာမွ focus မပ်က္သလို ျကည့္လို့ မေကာင္းဘူူး၊ ဝါးေနတယ္။ အဲဒီမ်က္မွန္တပ္လိုက္မွ တကယ့္ 3D ကိုျမင္ရတယ္။ အရမ္းမိုက္တယ္ဗ်ား.. ကိုယ့္အေရွ့မွာ တကယ္ျဖစ္ေနသလို၊ ကိုယ့္ဘက္လွိမ့္ထြက္လာတဲ့ အရာဝတဿထု objects ေတြက ကိုယ့္မ်က္နွာတည့္တည့္ လာရိုက္သလိုနဲ့ စိတ္လွုပ္ရွားဖို့ အရမ္းေကာင္းတယ္၊ Audio system ကလဲ 3D ထင္ပါတယ္၊ objects နဲ့အတူ sounds ေတြကလဲ တကယ့္ real အတိုင္းပဲ။
ျကိုက္တယ္ဗ်ား .. ရိုးရိုးထက္ ေစ်းျကီးေပမယ့္လဲ ျကည့္ရတန္တယ္လို့ ေျပာရမယ္
ခင္ဗ်ားတို့လဲ အရသာသိေအာင္ 3D movie ေကာင္းေကာင္းတစ္ကားေလာက္သြားျကည့္လိုက္ပါအံုး ;D

Cheers!

how to get zawgyi keyboard on XFCE desktop

GNOME desktop ေပာ္မွာ ေဇာ္ဂ်ီကီးဘုတ္သြင္းျပီးလို့ အဂဿဿငလိပ္ျမန္မာ ကီးဘုတ္ေျပာင္းဖို့အတြက္လည္း keyboard indicator ဆိုတဲ့ပရိုဂရမ္ေလးရွိေနတာေျကာင့္ ေဇာ္ဂ်ီျမန္မာဖြန့္ ရိုက္ရတာအဆင္ေျပပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ XFCE လို့ေခာ္တဲ့ desktop ေပာ္မွာေတာ့ Keyboard Indicator တို့လို ပရိုဂရမ္မရွိတာေျကာင့္ စတင္အသံုးျပုသူ beginners မ်ားအဖို့ ေဇာ္ဂ်ီျမန္မာကီးဘုတ္အသံုးျပုဖို့အတြက္ ျပသဿသနာတက္ရပါတယ္။ ဒါေျကာင့္ စတင္အသံုးျပုသူမ်ား desktop ေရြးခ်ယ္အသံုးျပုရာမွာ စိုးရိမ္ေလ့ရွိတဲ့ ျမန္မာဖြန့္သံုးလို့ရပါ့မလား ဆိုတဲ့ စိုးရိမ္မွုမ်ိုး ကင္းေဝးရေအာင္ ဒီပို့စ္ေလး ေရးလိုက္ပါတယ္။ XFCE desktop က အမ်ားသိျကအတိုင္းပဲ အရမ္းေပါ့ပါး ျမန္ဆန္ျပီး လွပတဲ့ desktop program ျဖစ္ပါတယ္။ သူ့အေပာ္မွာ ေဇာ္ဂ်ီကီးဘုတ္သြင္းခ်င္ရင္လဲ အလြယ္ေလးပါ။ zawgyi-keyboard google code project ကေန ခုလက္ရွိေနာက္ဆံုး version ျဖစ္တဲ့ zawgyi-keyboard-0.3.2.tar.gz ကို download လုပ္ခ်ျပီး install guide အတိုင္း install လုပ္ေပးပါ။
ျပီးရင္ xorg.conf ဖိုင္မွာ myanmar keyboard [mm] ကိုထည့္ေပးပါ။ ထည့္ပံုက နွစ္သက္ရာ text editor တစ္ခုခုျဖင့္ /etc/X11/xorg.conf ဖိုင္ကို ေအာက္ကအတိုင္း InputDevice Session မွာ ျပင္ေပးပါ။

$ sudo mousepad /etc/X11/xorg.conf

Section "InputDevice"
Identifier "Generic Keyboard"
Driver "kbd"
Option "XkbRules" "xorg"
Option "XkbModel" "pc104"
Option "XkbLayout" "us,mm"
EndSection

ျပင္ျပီး save လုပ္ျပီး ဖိုင္ကို သိမ္းလိုက္ပါ။ ေနာက္တစ္ခုထပ္လုပ္ရမွာ shell program file တစ္ခုပါ။ fixkeyboard လို့နာမည္ေပးလိုက္ပါ(အမွန္ေတာ့ ကိုယ္နွစ္သက္တဲ့အမည္ေပးနိုင္ပါတယ္၊ ကိစဿစမရွိပါ)။ အဲဒီဖိုင္ကို /usr/bin ေအာက္မွာ save ျပီး သိမ္းေပးပါ။

$ sudo mousepad /usr/bin/fixkeyboard

#!/bin/bash
setxkbmap -option grp:switch,grp:alt_shift_toggle us,mm

ျပီးရင္ save ျပီး သိမ္းလိုက္ပါ။ ဒီေနရာမွာ switcher key toggle အတြက္ ကိုယ္ျကိုက္တဲ့ options ထားနိုင္ပါတယ္။ ေအာက္မွာ တျခား switch options ေတြပါ။

alt_shift_toggle
ctrl_shift_toggle
ctrls_toggle
wins_toggle

စတာေတြကို ျကိုက္ရာ အစားသြင္း အသံုးျပုနိုင္ပါတယ္။ ျပီးရင္ ေအာက္က command line ေလးကိုလဲ run ေပးလိုက္ပါ။

$ sudo chmod +x /usr/bin/fixkeyboard

ေနာက္ျပီး logout မလုပ္ခင္ Autostarted Applications မွာ အဲဒီ file ေလးကို ထည့္ေပးျခင္းအားျဖင့္ ေနာက္ login ဝင္တဲ့အခ်ိန္အတိုင္း auto run ေပးမွာပါ။ Autostarted Applications ကို run ဖို့အတြက္ Desktop ေပာ္ကို right-click နွိပ္ပါ။ menu ေပာ္လာမယ္။ အဲဒီကေန Settings >> Autostarted Applications ကိုေရြးနွိပ္ေပးျခင္းအားျဖင့္ ေအာက္ကပံုအတိုင္း Autostarted Applications Window ေပာ္လာမယ္။ ပံုထဲကအတိုင္းပဲ Add ကိုနွိပ္ေပးျပီး ေတာင္းခံတဲ့ ကြက္လပ္ေတြကို ျဖည့္ေပးပါ။

Add application on Autostarted Applications

Name: fixkeyboard
Description: Keyboard Switcher
Command: /usr/bin/fixkeyboard

ျပီးရင္ OK နွိပ္၊ ပိတ္ျပီး Logout လုပ္ေပးလိုက္ပါက အျခား desktop တြင္အသံုးျပုသလို toggle key switch ျပီး အဂဿငလိပ္ ေဇာ္ဂ်ီျမန္မာကီးဘုတ္ကို ေျပာင္းနိုင္ပါျပီး။ mousepad ကိုဖြင့္ျပီးေတာ့ ေဇာ္ဂ်ီကီးဘုတ္ ကို စမ္းသပ္နိုင္ပါတယ္။

testing zawgyi font on mousepad

Enjoy with it!

how to download rapidshare files with wget

က်ေနာှက ရုပ္ရွင္ျကိုက္တဲ့သူျဖစ္တာမို့ ရုပ္ရွင္ေတြကို အင္တာနက္ကေန download လုပ္ဖို့အတြက္ အလြယ္ကူဆံုးျဖစ္တဲ့နည္းကို ရွာျပီး သံုးေနခဲ့ပါတယ္။ က်ေနာှက တစ္ခါတစ္ေလ ရုပ္ရွင္ ၁၅ ကား အကား ၂၀ ေလာက္ကို တစ္ခါတည္း download လုပ္တာဆိုေတာ့ ျကည့္ခ်င္တဲ့ရုပ္ရွင္ rapidshare links ေတြကို အရင္စုစည္းျပင္ဆင္ပါတယ္။ လင့္ခ္ေတြအာလံုးပါတဲ့ text file တစ္ဖိုင္ကိုျပင္ဆင္ပါတယ္။ ဒီလိုျပင္ဆင္တဲ့ေနရာမွာလဲ ကိုယ္ download လုပ္ခ်မယ့္ links ေတြက အလုပ္လုပ္ေသးလား ေသေနျပီလားဆိုတာကိုပါ တစ္ခါတည္းစစ္ေဆးျကည့္ရွုျပီးမွ အလုပ္လုပ္တဲ့လင့္ခ္ေတြကိုပဲ တစ္ခါတည္း စုစည္းပါတယ္။ အဲလိုလင့္ခ္ေတြကို text file နဲ့ျပင္ဆင္ျပီးမွ wget နဲ့ တစ္ခါတည္း ဆြဲခ်ေတာ့ပါပဲ။ ဘာမွထပ္လုပ္စရာမလိုေတာ့ပါဘူး။

Requirements:
1) Internet connection
2) Mozilla Firefox
3) Firefox plugins: Greasemonkey, Copy Links
4) Userscript: Rapidshare Links Checker
5) Text Editor: gedit, notepad++ (or whatever)
6) wget
7) Rapidshare Premium account

Environments Setup:
Firefox မွာ အေပာှကလိုအပ္တဲ့ plugins ေတြ install လုပ္ပါ။ Greasemonkey plugin ကို install လုပ္ျပီးတဲ့အခါ Rapidshare Links Checker userscript ကို install လုပ္ပါ။ ကိုယ့္စက္ထဲမွာ text editor နဲ့ wget ကိုရွိေနမယ္လို့ယူဆပါမယ္။ မရွိရင္ install လုပ္ေပးထားမယ္။ ေနာက္ျပီး ကိုယ့္စက္က Internet နဲ့ခ်ိန္ဆက္ထားတယ္လို့လဲ ယူဆပါတယ္။

Downloading:
$ wget --auth-no-challenge --user=RS_USER_LOGIN --password=RS_PREMIUM_PASSWORD -i rs_links.txt

ဒီေနရာမွာ;
RS_USER_LOGIN ဆိုတာက rapidshare premium user login name ပါ။
RS_PREMIUM_PASSWORD ေနရာမွာ rapidshare premium password ကိုအစားသြင္းေပးပါ။
rs_links.txt ဆိုတာက rapidshare links ေတြပဲ စုစည္းထားတဲ့ text file ပါ။

Enjoy with it!

xboard and playing online chess

ဗမာျပည္မွာ online မွာ chess ကစားတဲ့သူ ဘယ္နွစ္ေယာက္ရွိမလဲေတာ့ မသိဘူး။ ဒီပို့စ္မွာေတာ့ chess ဟာ ဘယ္ေလာက္ေပာ္ျပူလာျဖစ္ျပီး၊ ဘယ္နိုင္ငံေတြမွာ အမ်ားဆံုး ကစားျကတယ္ဆိုတာကိုေတာ့ မေျပာေတာ့ပါဘူး။ က်ေနာ္ Linux မွာ xboard နဲ့ ဘယ္လို online chess ေဆာ့တယ္ဆိုတာေလာက္ အေျခခံေလးေရးမွာပါ။ ဒီေနရာမွာ လိုအပ္တဲ့ Applications ေတြကေတာ့ xboard (chess program), crafty (chess engine) နဲ့ scid (chess database app) တို့ျဖစ္ပါတယ္။ xboard ကေတာ့အေျခခံလိုအပ္တာပါ။ crafty နဲ့ scid မရွိပဲ online chess ကစားလို့ရေပမယ့္ ေလ့လာသူေတြအတြက္ေတာ့ crafty engine နဲ့ scid က အရမ္းအသံုး၀င္ပါတယ္။ က်ေနာ့္ Debian Machine မွာ ဒီလိုေလး install လုပ္ပါတယ္။

$ sudo install xboard crafty scid

xboard နဲ့ chess ေဆာ့ဖို့အတြက္ Terminal ထဲမွာ ရိုးရိုးေလးပဲ သူ့နာမည္ကို ေခာ္လိုက္ရင္ရပါတယ္။ default size ကက်ေနာ့္အတြက္ အရမ္းျကီးေနလို့ နည္းနည္းပိုငယ္တဲ့ Bulky size ကို size option ေလးထည့္ျပီး ေခာ္တာပါ။

$ xboard -size Bulky

human vs. machine

ဒါကေတာ့ online မွာမဟုတ္ပဲ Machine နဲ့ ကစားမွာျဖစ္ပါတယ္။ online မွာေဆာ့ခ်င္ရင္ free chess server တစ္ခုခုမွာ register လုပ္ဖို့လိုအပ္ပါတယ္။ ဥပမာအေနနဲ့ Free chess server ေတြကေတာ့ freechess.org နဲ့ chesspark.com တို့ကေတာ့ လူအမ်ားဆံုး register လုပ္ျပီးကစားတဲ့ေနရာေတြျဖစ္ပါတယ္။ ခုက်ေနာ္ နမူနာထဲမွာ freechess.org server ကို connect လုပ္ျပီး ကစားတာျဖစ္ပါတယ္။ Terminal မွာ ေအာက္က command line နဲ့ freechess server ကို၀င္ေရာက္ကစားနိုင္ပါတယ္။

$ xboard -ics -icshost freechess.org -size Huge

အဲဒါဆိုရင္ xboard gui chess board ေပာ္လာမယ္။

starting xboard to connect freechess.org server

openning GUI and connecting to server

ဒါေပမယ့္ က်ေနာ္တို့ freechess.org server ကိုဝင္ဖို့အတြက္ user name နဲ့ password လိုအပ္ပါမယ္။ ေအာက္ကပံုမွာ က်ေနာ့္ login name: boxtwo နဲ့ password: **** တို့ကိုရိုက္သြင္းျပီး login လုပ္ေနပါတယ္။

login to freechess.org server

အေပာ္ကပံုအတိုင္း က်ေနာ့္ login name နဲ့ password ကိုေပးျပီးတဲ့အခါ server သို့ connected ျဖစ္ျပီးဆိုတာကို ေအာက္ ပံုမွာျပထားပါတယ္။

after logging in and connected to freechess.org to start a game

login ၀င္ျပီးလို့ connected ျဖစ္ျပီးခ်ိန္မွာ ကိုယ္ယွဥ္ျပိုင္ကစားမယ့္သူကို seek ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလို seek တဲ့ေနရာမွာ time (ျကာခ်ိန္) နဲ့ rate (အဆင့္) ကိုထည့္ေပးျပီး seek ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ chess ကစားေနက်သူဆိုရင္ ဒါကိုတန္းျပီး သိမွာပါ။ နမူနာအေနနဲ့ ျကာခ်ိန္ ၀ မိနစ္ကေန ၃ မိနစ္ျကားနဲ့ အဆင့္ ၁၀၀၀ ကေန ၁၅၀၀ ျကားကလူကို က်ေနာ္ seek မွာျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီအတြက္ inputs ေတြက…

seek 0 3 1000-1500

inputting times and rates to seek a person

အဲလိုရိုက္ထည့္ေပးျပီး စကဿကန့္အနည္းငယ္ေလာက္ ေစာင့္ပါ။

seeking a person from online to play a game

အကယ္၍ အထက္ကပံုအတိုင္း ကိုယ့္ရဲ့ seeking ကိုတဖက္လူတစ္ေယာက္ေယာက္က လက္ခံရင္ ကိုယ့္ xboard gui chess board မွာလဲ ေအာက္ကပံုအတိုင္း boxtwo vs. HAL gooo ဆိုျပီး Title မွာလာျပျပီး ကိုယ္က အျဖူေရာင္ဆိုရင္ စတင္ေရြ့လို့ရပါျပီး။

playing with an online freechess.org member

ဒီလိုကစားရာမွာ Terminal နဲ့ Xboard GUI ကိုတြဲသံုးရမွာျဖစ္ပါတယ္။ အကယ္၍ ကိုယ္က ရွံုးဟန္ေပာ္ေနျပီးဆို resign လုပ္ဖို့ရာ res ကို input ေပးျပီး resign လုပ္နိုင္ျပီး နာက္တစ္ပြဲဆက္ကစားဖို့ကိုလဲ rem လို့ input ေပးျပီး rematch လုပ္ ကစားနိုင္ပါတယ္။ အကယ္၍ ကိုယ္က freechess.org server ကေနထြက္ခ်င္ျပီးဆိုရင္ Terminal မွာ ctrl + c ကိုတဲြနွိပ္ေပးလိုက္ရင္ server ကေန log out ျဖစ္သြားမွာပါ။

logout from freechess.org server

အထက္ကေဖာ္ျပထားတာတာ့ ကိုယ့္ xboard program နဲ့ေဆာ့တာပါ။ အကယ္၍ web browser မွာပဲ တခါတည္းေဆာ့ခ်င္တယ္ဆိုလဲ အဲဒီအတြက္ Jin Applet web application နဲ့ www.freechess.org မွာတန္းျပီး ဝင္ကစားလို့ရပါတယ္။

Jin Applet login on freechess.org

Jin Applet Web Application

ဒီေအာက္ကပံုကေတာ့ scid application ပံုပါ။

starting scid databas app

Enjoy it, chess hobbyists!