Ubuntu Linux မွာ ျမန္မာဖြန့္သြင္းနည္း

ျမန္မာဖြန့္အတြက္ ျကိုက္နွစ္သက္ရာဖြန့္ကို Ubuntu Linux မွာ Install လုပ္နိုင္ပါတယ္။ ဒီ guide မွာ ေဇာ္ဂ်ီဖြန့္ကို ဥပမာနမူနာထားျပီး သြင္းမွာျဖစ္ပါတယ္။

ေဇာ္ဂ်ီဖြန့္နဲ့ Install script အထုတ္အပိုးကိုရယူျခင္း
အရင္ဆံုး zawgyi-keyboard.googlecode.com မွာ သြားျပီး zawgyi-keyboard package ကို download လုပ္ပါ။

Download package from googlecode

zawgyi-keyboard package ျဖစ္တဲ့ latest version : zawgyi_keyboard-0.3.3.tar.gz ကိုရယူလိုက္ပါ။ ျပီးရင္ အဲဒီ package ကို ကိုယ့္ရဲ့ Desktop ေပာ္မွာထားလိုက္ပါ။

Install Script နွင့္ ေဇာှဂ်ီဖြန့္ ေဇာှဂ်ီကီးဘုတ္ သြင္းျခင္း

Terminal ကိုဖြင့္ပါ။ Terminal က Applications > Accessories > Terminal မွာပါ။

Where is Terminal?

Terminal က ေအာက္ကလိုပြင့္လာမယ္။

Open Terminal

Terminal ကိုဖြင့္ရတဲ့အေျကာင္းရင္းက က်ေနာ္တို့ command line နဲ့ zawgyi keyboard ကို install လုပ္မလုိ့ပါ။ command line ဆိုလို့ ခက္ခက္ခဲခဲ command ေတြ မွတ္သားထားရမယ္လို့ သိရမယ္လို့ မထင္ လိုက္ပါနဲ့။ ခုသံုးမယ့္ commands ေတြက တကယ့္ child play ေတြပါ။ copy’n'paste လုပ္ျပီး သြားလဲရပါတယ္။
အခု က်ေနာ္တို့ Terminal ကေန zawgyi-keyboard package ထားရွိရာ Desktop ဆိုတဲ့ ေနရာကိုသြားရေအာင္ cd လို့ေခာ္တဲ့ (change directory) command ကိုသံုးပါမယ္။ Terminal ထဲမွာ ေအာက္က command line ကို copy’n'paste လုပ္ေပးလိုက္ပါ။ command ေရွ့က $ (dollar sign) ကို copy လုပ္စရာမလိုဘူးေနာ္။

$ cd ~/Desktop

ခုဆိုရင္ က်ေနာ္တို့ စိတ္ထဲက virtual နည္းနဲ့ Terminal ကေန Desktop ဆိုတဲ့ေနရာကိုေရာက္ပါျပီ။ က်ေနာ္တို့ ls ဆိုတဲ့ (list) command ကိုဆက္သံုးျပီး Desktop ေပာ္မွာေရာ ကိုယ္ထားတဲ့ zawgyi-keyboard package ရွိ မရွိကို ျပန္စမ္းစစ္ျကည့္တဲ့သေဘာပါ။

$ ls

ls ဆိုတာက list ဆိုတဲ့ သေဘာကိုေဆာင္တဲ့အတြက္ Desktop ေပာ္မွာရွိသမ်ွ files, pictures စတာေတြကို list လုပ္သလိုေဖာ္ျပေပးမွာပါ။ က်ေနာ္တို့ထားထားတဲ့ zawgyi_keyboard-0.3.3.tar.gz ရွိတယ္ဆိုပါေတာ့ ကဲ ဘာဆက္လုပ္ရမလဲ? အဲဒီ package က tar ဆိုတဲ့ program ငယ္နဲ့ ခ်ုံ့ထားတဲ့အတြက္ က်ေနာ္တို့ အဲဒါကို ျပန္ျဖည္ေပးဖို့လိုအပ္တယ္။ ဒါမွ အထဲမွာ ဘာရွိလဲဆိုတာ သိနိုင္မွာပါ။ အထဲကဟာေတြ ဘာေတြလဲ သိမွ ဆက္ျပီး အလုပ္လုပ္လို့ရမွာပါ။ ေအာက္က command ကို ကိုယ့္ရဲ့ Terminal ထဲမွာ copy’n'paste လုပ္ျပီး Enter ေခါက္ျပီး run လိုက္ပါ။

$ tar xzf zawgyi_keyboard-0.3.3.tar.gz

ဒီ command line မွာ tar ဆိုတာက zip program လိုမ်ိုး ဖိုင္ေတြကို achive, extract လုပ္ေပးတဲ့ Unix & Unix-Like system ေတြမွာ အသံုးမ်ားတဲ့ program ငယ္ပာ။ xzf ဆိုတာက options ေတြပာ။ options တစ္ခုခ်င္းစီရဲ့လုပ္ေဆာင္ခ်က္ကို သိခ်င္ရင္ ဒီ $ tar –h ဒာမွမဟုတ္ $ tar --help ကို Terminal ထဲရိုက္ျပီး ျကည့္လိုက္ပာ။ ေနာက္တမ်ိုးက man ဆိုတဲ့ program နဲ့လဲ သက္ဆိုင္ရာ program ေတြရဲ့ manual pages ေတြကို ျကည့္လို့ရပာေသးတယ္။ ဥပမာ $ man tar လို့ Terminal ထဲမွာရိုက္ျပီး tar program ရဲ့ manual ကို ျကည့္နိုင္ပာေသးတယ္။ ဒီေနရာမွာ ျကားျဖတ္ေျပာရမယ္ဆိုရင္ tar xzf zawgyi လို့ Terminal ထဲမွာရိုက္ျပီးခ်ိန္မွာ keyboard ေပာ္က Tab key ကိုေခါက္ျကည့္ပါ။ Bash Shell ရဲ့ autocomplete က ေနာက္ကဆက္လိုက္ပါလာတဲ့ _keyboard-0.3.3.tar.gz ကို သူ့ဟာသူျဖည့္သြားေပးမွာပါ။ ဒီလုိဆိုရင္ command line ကို type ရတာလဲ သက္သာျပီး အမွားလဲ နည္းနိုင္ပါတယ္။ ခဏကေျပာတဲ့ Bash Shell ဆိုတာက Bourne-again Shell ပာ။ Linux Distributions ေတြတိုင္းမွာလိုလို Default shell အေနနဲ့ပာလာတက္ပာတယ္။ Ubuntu Linux မွာက Definitely အဲဒီ shell ကိုအသံုးျပုပာတယ္။
ကဲ tar ball ျဖည္ျပီးရင္ ဘာဆက္လုပ္ရမလဲ? က်ေနာ္တို့ ls ကိုသံုးျပီး Desktop ေပာ္မွာ ဘာေတြျဖစ္ပ်က္သြားလဲ ျကည့္ရေအာင္ Terminal ထဲမွာ ls ကို ရိုက္ထည့္ျပီး Enter ေခါက္ျကည့္ရေအာင္..

$ ls

ဘာေတြ့မလဲဆိုေတာ့ zawgyi ဆိုတဲ့ folder တစ္ခုတိုးလာတဲ့အတြက္ zawgyi ဆိုတာကိုေတြ့လိမ့္မယ္။
ဟုတ္မဟုတ္ ကိုယ့္ Desktop ကို ျပန္ျကည့္နိုင္တယ္။ zawgyi folder ကိုေတြ့မွာပါ။ က်ေနာ္တို့ zawgyi folder ထဲကို Terminal ထဲကေန ေအာက္က command သံုးျပီး ဆက္ဝင္ရေအာင္ ..

$ cd zawgyi

Terminal ကေနဘာ error မွ မျပဘူးဆိုရင္ က်ေနာ္တို့ zawgyi folder ထဲေရာက္သြားပါျပီး။ zawgyi folder ထဲမွာ ဘာေတြပါလဲဆိုတာ ls နဲ့ က်ေနာ္တို့ ထပ္ျကည့္ပါအံုးမယ္။

$ ls

ေအာက္ကပံုကိုျကည့္ပါ။ ခင္ဗ်ားနဲ့ Terminal ထဲမွာလဲ ေအာက္ကပံုနဲ့ဆင္တူေတြ့မွာပါ။ Desktop ေပာ္မွာလဲ zawgyi folder ထြက္လာတာကိုလဲေတြ့မွာပါ။

Enter to zawgyi folder from Terminal

ဒီအဆင့္ေရာက္ျပီးဆိုရင္ေတာ့ က်ေနာ္တို့ installation ကို စတင္လုပ္ေတာ့မွာပါ။ ဒီ package မွာ အားလံုးလြယ္ကူေစဖို့အတြက္ ေဇာ္ဂ်ီဖြန့္ေရာ လိုအပ္တဲ့ဖိုင္ေတြေရာ python script ေရာထည့္ထားေပးပါတယ္။ ခင္ဗ်ားက ထည့္ထားေပးတဲ့ zawgyi_keyboard.py ဆိုတဲ့ python script ကို run ျပီး install လုပ္တာတို့ remove လုပ္တာတို့ font upgrade လုပ္တာတို့ လုပ္နိုင္ပါတယ္။ အရင္ဆံုးအဲဒီ script ကို run ရေအာင္ ေအာက္က command line ကို run ေပးပါ။

$ sudo python zawgyi_keyboard.py

ဒီ command line မွာ sudo ဆိုတာ sudoer (super user) အသံုးျပုအေနနဲ့ run မယ္လို့ ေျပာတာပါ။ ေနာက္ကဆက္လိုက္လာတဲ့ python ဆိုတာ Python လို့ နာမည္ရတဲ့ Interpreter ပါ။ ဘာလို့ Python Interpreter ကို zawgyi_keyboard.py ရဲ့အေရွ့မွာခံျပီး run လဲဆိုေတာ့ .py extension ပါတဲ့ zawgyi_keyboard.py ဟာ Python Programming အသံုးျပုျပီးေရးသားထားတဲ့ ဖိုင္ျဖစ္သလို့ Python ဆိုတဲ့ command ကိုသံုးမွ Python Interpreter က zawgyi_keyboard.py script ကို ကြန္ျပူတာနားလည္ေအာင္ လုပ္ေဆာင္ေပးနိုင္ေအာင္လို့ပါ။ ကဲက်ေနာ္တို့ install လုပ္တဲ့ အလုပ္ဆက္လုပ္ရေအာင္။ ေအာက္ကပံုကို ျကည့္ပါ။ ပံုထဲကအတိုင္း zawgyi_keyboard.py script က စတင္ run ေနပါျပီး။ ကိုယ့္ Terminal ထဲမွာလဲ ျကည့္ပါ။ ဘာစာသားေတြေဖာ္ျပေနျပီး ဘာ information ေတြ ခင္ဗ်ားကို ေပးေနသလဲဆိုတာ ေလ့လာပါ။

Start running zawgyi_keyboard.py script

အဲဒီထဲမွာ install, remove, help, exit .. စတာေတြကိုေတြ့ရမွာပါ။ က်ေနာ္တို့က install လုပ္ခ်င္တဲ့အတြက္ Install လုပ္ဖို့ရရာ small letter i ကို နွိပ္ေပးရမွာျဖစ္ပါတယ္။ s ကို နွိပ္ပါက show font ဆိုတဲ့ function ကို ေခာ္တဲ့အတြက္ လက္ရွိစက္ထဲကို install လုပ္လိုက္တဲ့ဖြန့္နဲ့ Web မွာေနာက္ဆံုးထြက္ရွိေနတဲ့ font ကိုယွဥ္ျပ ေပးမွာပါ။ ဒါေပမယ့္ ကိုယ့္စက္မွာ အင္တာနက္ခ်ိတ္ဆက္ထားမွ အဲဒီ function ကအလုပ္လုပ္မွာပါ။ က်ေနာှတို့ Install လုပ္ရေအာင္ i ကို keyboard ကေနရိုက္ျပီး Enter ေခာက္လိုက္ပာ။ အဲဒာဆိုရင္ Python script က ေဇာှဂ်ီဖြန့္နဲ့ ေဇာှဂ်ီကီးဘုတ္ကို သက္ဆိုင္ရာေနရာဆီကို copy လုပ္ေပးျခင္းအားျဖင့္ Install လုပ္ေပးမွာပာ။

Enter

ခုဆိုရင္ ခင္ဗ်ားစက္ထဲမွာ ေဇာ္ဂ်ီဖြန့္နဲ့ ေဇာ္ဂ်ီကီးဘုတ္ေရာက္ေနပါျပီး။ ေဇာ္ဂ်ီနဲ့ေရးထားတဲ့ အင္တာနက္စာမ်က္နွာတို့ ျကည့္နိုင္ပါျပီး။ က်န္တဲ့ options ေတြကိုလဲ လိုအပ္ရင္လိုအပ္သလို ခ်က္ခ်င္းကို run နိုင္ပာတယ္။ ဒာမွဟုတ္ ဒီ running script ကို exit လုပ္ျပီးမွ ျပန္ run လိုကလဲ ျပန္ run ျပီး install, remove, upgrade စတာေတြကို ဆက္လုပ္ေပးလို့ရပာတယ္။ ေအာက္ကပံုေလ့လာျခင္းအားျဖင့္လဲ သိနိုင္ပာတယ္။

After inputting

က်ေနာှတို့ ဖြန့္နဲ့ကီးဘုတ္ကိုသြင္းေပးျပီးတဲ့ေနာက္မွာ စာရိုက္ဖို့အတြက္ US ကီးဘုတ္ကေန MMR ကီးဘုတ္ေျပာင္းဖို့အတြက္ Keyboard Indicator ကို အသံုးျပုဖို့လိုအပ္ပာမယ္။ အဲဒီ Keyboard Indicator ကို ျမင္သာေအာင္ Panel ေပာှမွာ အရင္တင္ရေအာင္ Panel ေပာှမွာ mouse pointer ေထာက္ျပီးေတာ့ Right Click နွိပ္လိုက္ပာ။

to click on Panel

Right Click on Panel

အေပာှကပံုမွာေပာှလာတဲ့ ဿPop-Up Menu ထဲက Add to Panel… ဆိုတာကို Left Click နွိပ္ေပးလိုက္ပာက ေအာက္က ပံုအတိုင္း ထပ္ေပာှလာမယ္။

Add to Panel Window

အဲဒီအထဲက scroll bar ကိုဆြဲခ်ျပီး ေအာက္ကပံုမွာျမင္ရတဲ့ Keyboard Indicator ဆိုတဲ့ဟာကို ေတြ့ေအာင္ရပာမယ္။

Add Keyboard Indicator to Panel

ပံုထဲကလို Keyboard Indicator ကို select လုပ္ျပီးရင္ေတာ့ ေအာက္နားေလးမွာရွိေနတဲ့ Add ဆိုတဲ့ button ကိုနွိပ္ေပးလိုက္ပာ။ အဲဒီခာမွာ ကိုယ့္ရဲ့ Panel ထဲမွာ USA ဆိုျပီး လက္ရွိကီးဘုတ္တေကဿငတကိုေဖာှျပ ေပးေနပာျပီ။

Keyboard Indicator on Panel as USA appears

ဒီအဆင့္ေရာက္ရင္ က်ေနာှတို့ Myanmar Keyboard option ကိုလဲ Keyboard Indicator Program မွာထည့္မွာမို့ Panel ေပာှမွာ ေပာှေနတဲ့ USA ဆိုတဲ့ စာလံုးေပာှမွာ Right Click နွိပ္ေပးလိုက္ပာ။ ေအာက္က ပံုအတိုင္းျမင္လာပာမယ္။

Pop-Up Menu from Keyboard Indicator

ပံုထဲမွာျမင္တဲ့ Pop-Up Menu ကေနပဲ Keyboard Preferences ကိုဆက္ျပီး Left Click နွိပ္ေပးလိုက္ပာက ေအာက္ပံုအတိုင္း Keyboard Preferences Windows ငယ္ေလးေပာှလာပာမယ္။

Keyboard Preferences Window

အေပာှမွာျမင္ရတဲ့ ပံုထဲက Layouts Tab ကို သြားလိုက္ရင္ ေအာက္ကပံုအတိုင္း Layouts Tab Window ဆီကိုေရာက္သြားမယ္။

Keyboard Preferences Layout Tab Window

ပံုထဲမွာ Keyboard Layout အသစ္ကိုထည့္ဖို့အတြက္ Add.. ဆိုတဲ့ button ကိုေတြ့လိမ့္မယ္။

Keyboard Preferences Layout Add

Add.. button ကိုနွိပ္လိုက္ပာက ေအာက္ကပံုအတိုင္း Choose a Layout ဆိုတဲ့ Window အသစ္တခုထပ္ေပာှလာပာမယ္။

Choose a Layout

ပံုထဲမွာ Afghanistan ဆိုတဲ့ button မွာ down arrow ျမွားေလးပာ။ က်ေနာှတို့က Myanmar Keyboard Layout ကိုသံုးခ်င္တာဆိုေတာ့ Myanmar ဆိုတာကို down arrow ကိုနွိပ္ျပီး scroll down လုပ္ရင္း ရွာပာမယ္။ Myanmar ကိုေတြ့ရင္ Left Click နွိပ္ျပီး ေရြးခ်ယ္ေပးလိုက္ပာ။ ေအာက္ကပံုအတိုင္းျမင္ရပာမယ္။

Choose Myanmar Layout to add

အေပာှကပံုမွာျမင္ရတဲ့အတိုင္း Add button ေလးကိုနွိပ္ေပးလိုက္တဲ့အခာ Keyboard Preferences Layouts Tab မွာ USA ျပီးေတာ့ Myanmar ဆိုတာေပာှလာမွာပာ။

USA and Myanmar Layouts

ဒာဆိုရင္ က်ေနာှတို့စက္မွာ USA ေရာ Myanmar ကီးဘုတ္ေရာ အသံုးျပုလို့ရေနပာျပီ။ ေနာက္တစ္ခုထပ္လုပ္ေပးဖို့လိုေသးတာက အဲဒီ ကီးဘုတ္နွစ္ခုအတြက္ ဘာ keys အသံုးျပုျပီး ကီးဘုတ္ေျပာင္းမလဲ ဒာမွမဟုတ္ keyboard layout ကို နွစ္ခုအျကား switch လုပ္ဖို့ ဘာ shortcut keys အသံုးျပုမလဲဆိုတဲ့ Layout Options setting ေလးထားေပးဖိုပာ။ အဲလိုထားေပးလိုက္ျခင္းအားျဖင့္ shortcut keys ေလးကိုနွိပ္ေပးရံုနဲ့ ဘီးဘုတ္ေျပာင္းလဲသြားေစပာတယ္။ ဒာေျကာင့္ အေပာှကပံုမွာျမင္ရတဲ့ Layout Options button ေလးကိုဆက္နွိပ္ေပးျပီး Keyboard Layout Options ဆီကိုသြားရေအာင္။ ေအာက္ကအတိုင္း Keyboard Layout Options Window ငယ္ထပ္ေပာှလာပာမယ္။ အဲဒီအထဲမွာ ကိုယ္နွစ္သက္ရာ option ကိုေရြးခ်ယ္နိုင္ပာတယ္။

Key(s) to change layout

Key(s) to change layout ထဲမွာ ကိုယ္ျကိုက္တဲ့ keys အတြဲကိုေရြးခ်ယ္ေပးျပီးရင္ေတာ့ ဖြင့္ထားတဲ့ Keyboard Layout Windows ေတြကို ပိတ္နိုင္ပာျပီ။ အရင္က ေဇာှဂ်ီဖြန့္နဲ့ေရးထားတဲ့ အင္တာနက္စာမ်က္နွာေတြ ဖိုင္ေတြကို ေဇာှဂ်ီဖြန့္နဲ့ အမွန္အတိုင္းျမင္ရတဲ့အဆင့္ကေန ခု ေဇာ္ဂ်ီကီးဘုတ္နဲ့လဲ စာရိုက္နိုင္ပါျပီး။ ေအာက္က ပံုကိုျကည့္ပါ။ ေဇာ္ဂ်ီကီးဘုတ္က မွန္မွန္ကန္ကန္ေပါ္ျခင္းရွိ မရွိ gedit ဆိုတဲ့ Text editor နဲ့ စမ္းရိုက္ျကည့္တာပါ။

Test font on Gedit Text Editor

ဒာဆိုရင္ က်ေနာှတို့ရဲ့ Ubuntu Linux မွာ ေဇာှဂ်ီဖြန့္ကိုျမင္ရျပီး ေဇာှဂ်ီကီးဘုတ္နဲ့ရိုက္နိုင္ပာျပီ။

အေပာှက နမူနာနည္းနာအတိုင္း myanmar3 unicode ဖြန့္ကိုလဲ သြင္းနိုင္ပာတယ္။ myanmar3 unicode font နဲ့ package ကိုေတာ့ mm3-keyboard package လို့ေခာှျပီး ခု lastest version က mm3-keyboard-0.1.1.tar.gz ပာ။ အဲဒီ package ကို zawgyi-keyboard.googlecode.com မွာ ရယူ download နိုင္ပာတယ္။ အဲဒီ zawgyi-keyboard project မွာရွိတဲ့ keyboard packages ေတြကေတာ့ free of charge ပာပဲ။ အလကားေပးပာတယ္။ ကိုေစတန္နဲ့က်ေနာှတို့က ကိုယ့္အတြက္ကိုယ္လုပ္ရင္း သူမ်ားကိုလဲ ေဝငွေပးတဲ့သေဘာပာပဲ။ အားလံုးလြတ္လြတ္လပ္လပ္ယူသံုးနိုင္ပာတယ္။

download PDF

Enjoy!

how to get zawgyi keyboard on XFCE desktop

GNOME desktop ေပာ္မွာ ေဇာ္ဂ်ီကီးဘုတ္သြင္းျပီးလို့ အဂဿဿငလိပ္ျမန္မာ ကီးဘုတ္ေျပာင္းဖို့အတြက္လည္း keyboard indicator ဆိုတဲ့ပရိုဂရမ္ေလးရွိေနတာေျကာင့္ ေဇာ္ဂ်ီျမန္မာဖြန့္ ရိုက္ရတာအဆင္ေျပပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ XFCE လို့ေခာ္တဲ့ desktop ေပာ္မွာေတာ့ Keyboard Indicator တို့လို ပရိုဂရမ္မရွိတာေျကာင့္ စတင္အသံုးျပုသူ beginners မ်ားအဖို့ ေဇာ္ဂ်ီျမန္မာကီးဘုတ္အသံုးျပုဖို့အတြက္ ျပသဿသနာတက္ရပါတယ္။ ဒါေျကာင့္ စတင္အသံုးျပုသူမ်ား desktop ေရြးခ်ယ္အသံုးျပုရာမွာ စိုးရိမ္ေလ့ရွိတဲ့ ျမန္မာဖြန့္သံုးလို့ရပါ့မလား ဆိုတဲ့ စိုးရိမ္မွုမ်ိုး ကင္းေဝးရေအာင္ ဒီပို့စ္ေလး ေရးလိုက္ပါတယ္။ XFCE desktop က အမ်ားသိျကအတိုင္းပဲ အရမ္းေပါ့ပါး ျမန္ဆန္ျပီး လွပတဲ့ desktop program ျဖစ္ပါတယ္။ သူ့အေပာ္မွာ ေဇာ္ဂ်ီကီးဘုတ္သြင္းခ်င္ရင္လဲ အလြယ္ေလးပါ။ zawgyi-keyboard google code project ကေန ခုလက္ရွိေနာက္ဆံုး version ျဖစ္တဲ့ zawgyi-keyboard-0.3.2.tar.gz ကို download လုပ္ခ်ျပီး install guide အတိုင္း install လုပ္ေပးပါ။
ျပီးရင္ xorg.conf ဖိုင္မွာ myanmar keyboard [mm] ကိုထည့္ေပးပါ။ ထည့္ပံုက နွစ္သက္ရာ text editor တစ္ခုခုျဖင့္ /etc/X11/xorg.conf ဖိုင္ကို ေအာက္ကအတိုင္း InputDevice Session မွာ ျပင္ေပးပါ။

$ sudo mousepad /etc/X11/xorg.conf

Section "InputDevice"
Identifier "Generic Keyboard"
Driver "kbd"
Option "XkbRules" "xorg"
Option "XkbModel" "pc104"
Option "XkbLayout" "us,mm"
EndSection

ျပင္ျပီး save လုပ္ျပီး ဖိုင္ကို သိမ္းလိုက္ပါ။ ေနာက္တစ္ခုထပ္လုပ္ရမွာ shell program file တစ္ခုပါ။ fixkeyboard လို့နာမည္ေပးလိုက္ပါ(အမွန္ေတာ့ ကိုယ္နွစ္သက္တဲ့အမည္ေပးနိုင္ပါတယ္၊ ကိစဿစမရွိပါ)။ အဲဒီဖိုင္ကို /usr/bin ေအာက္မွာ save ျပီး သိမ္းေပးပါ။

$ sudo mousepad /usr/bin/fixkeyboard

#!/bin/bash
setxkbmap -option grp:switch,grp:alt_shift_toggle us,mm

ျပီးရင္ save ျပီး သိမ္းလိုက္ပါ။ ဒီေနရာမွာ switcher key toggle အတြက္ ကိုယ္ျကိုက္တဲ့ options ထားနိုင္ပါတယ္။ ေအာက္မွာ တျခား switch options ေတြပါ။

alt_shift_toggle
ctrl_shift_toggle
ctrls_toggle
wins_toggle

စတာေတြကို ျကိုက္ရာ အစားသြင္း အသံုးျပုနိုင္ပါတယ္။ ျပီးရင္ ေအာက္က command line ေလးကိုလဲ run ေပးလိုက္ပါ။

$ sudo chmod +x /usr/bin/fixkeyboard

ေနာက္ျပီး logout မလုပ္ခင္ Autostarted Applications မွာ အဲဒီ file ေလးကို ထည့္ေပးျခင္းအားျဖင့္ ေနာက္ login ဝင္တဲ့အခ်ိန္အတိုင္း auto run ေပးမွာပါ။ Autostarted Applications ကို run ဖို့အတြက္ Desktop ေပာ္ကို right-click နွိပ္ပါ။ menu ေပာ္လာမယ္။ အဲဒီကေန Settings >> Autostarted Applications ကိုေရြးနွိပ္ေပးျခင္းအားျဖင့္ ေအာက္ကပံုအတိုင္း Autostarted Applications Window ေပာ္လာမယ္။ ပံုထဲကအတိုင္းပဲ Add ကိုနွိပ္ေပးျပီး ေတာင္းခံတဲ့ ကြက္လပ္ေတြကို ျဖည့္ေပးပါ။

Add application on Autostarted Applications

Name: fixkeyboard
Description: Keyboard Switcher
Command: /usr/bin/fixkeyboard

ျပီးရင္ OK နွိပ္၊ ပိတ္ျပီး Logout လုပ္ေပးလိုက္ပါက အျခား desktop တြင္အသံုးျပုသလို toggle key switch ျပီး အဂဿငလိပ္ ေဇာ္ဂ်ီျမန္မာကီးဘုတ္ကို ေျပာင္းနိုင္ပါျပီး။ mousepad ကိုဖြင့္ျပီးေတာ့ ေဇာ္ဂ်ီကီးဘုတ္ ကို စမ္းသပ္နိုင္ပါတယ္။

testing zawgyi font on mousepad

Enjoy with it!

Firefox3.5.* and desktop icon for Linux

Linux မွာ Firefox ကို သြင္းတာေလးရယ္ သူ့အတြက္ desktop icon ေလးပါ။ ခု Firefox ေနာက္ဆံုးထြက္ version က 3.5.3 ပါ။ အဲေတာ့ က်ေနာ္တို့ download လုပ္ျပီး install တစ္ခါတည္းလုပ္ေပးမယ့္ command လိုင္းကေတာ့…

wget -O - ftp://ftp.mozilla.org/pub/firefox/releases/3.5.3/linux-i686/en-US/firefox-3.5.3.tar.bz2 | sudo tar xj -C /opt

အဲဒါဆိုရင္ firefox က `/opt/` path ေအာက္မွာ ရွိမွာပါ။ (~) home path မွာဘာလို့မလုပ္လဲဆိုေတာ့ multiple users အတြက္အဆင္ေျပေအာင္လို့ပါ။ ျပီးရင္ ဒီ icon ေလးကို download လုပ္ခ်လုိက္ပါ။ firefox icon ပါ။ သူ့ကို desktop ေပာ္မွာထားထား။ Panel ေပာ္ကိုပဲ drag လုပ္ျပီး တင္တင္ အဆင္ေျပပါတယ္။

Enjoy it!

how to upgrade zawgyi font from online

မေန့ညကထုတ္လိုက္တဲ့ zawgyi-keybaord-0.3.1 release မွာ Zawgyi-One_2009_August_25_v4.19.ttf နဲ့အတူ ပူးတြဲျပီးထြက္ပါတယ္။ ဒီေန့ည ကိုစိုးမင္းက Zawgyi-One_v4.20_August_26_2009.ttf ကိုထုတ္လိုက္တဲ့အတြက္ေျကာင့္ ကံေကာင္းစြာ ဒီ howto ကို အားျခင္းေဖာ္ျပခြင့္ရပါတယ္။ ဖြန့္အသစ္ upgrade လုပ္သူမ်ားအေနနဲ့ မိမိ၏စက္မွာ online ျဖစ္မေနပါကလဲ ယခင္ျပခဲ့တဲ့နည္းအတိုင္း `man upgrade` function နဲ့ downloaded font ရဲ့ local saved directory ကို Enter လုပ္ေပးျခင္းအားျဖင့္ upgrade လုပ္နိုင္ပါတယ္။ ခုေအာက္မွာ screenshots ေလးေတြနဲ့ online upgrade function နဲ့ ဘယ္လို font upgrade လုပ္သလဲဆိုတာ ေဖာ္ျပေပးသြားမွာျဖစ္ပါတယ္။
ပံုမွန္အတိုင္း ပထမဦးစြာ zawgyi-keybaord-0.3.1.tar.gz ကို extract လုပ္မယ္၊ `zawgyi` ဖိုဒါထဲ၀င္မယ္။ ျပီးရင္ `zawgyi_keyboard.py` script ကို python နဲ့ run ေပးျပီး program ကိုစရေအာင္၊ sudo ဒါမွမဟုတ္ su ခံသံုးေပးဖို့လဲ လိုပါမယ္။ က်ေနာ္ ခု နမူနာျပတာက downloaded package က desktop ေပာ္မွာထားတာပို့ Desktop ထဲ၀င္ျပီး စပါမယ္။

$ cd Desktop
$ tar zawgyi-keyboard*.tar.gz
$ cd zawgyi
$ sudo python zawgyi_keyboard.py

extract package & start running zawgyi_kyeboard.py

ဒီေနရာမွာ က်ေနာ္ `i` ကိုရိုက္နွိပ္ျပီး package ကို install လုပ္ပါမယ္၊ လုပ္ရတဲ့အေျကာင္းက package ထဲကဖြန့္က v4.19 ရွိေသးတာကို ျမင္ေစခ်င္တာရယ္၊ ေနာက္ျပီး ဒီ zawgyi-keyboard-0.3.1 မွာ kokhy fixed လုပ္ထားေပးတဲ့ mm file အသစ္ပါတာရယ္ေျကာင့္ install လုပ္ပါတယ္။

press `i` to install package

Installation ျပီးတဲ့အခါမွာ က်ေနာ္ `s` ကိုရိုက္နွိပ္ျပီး show_font function ကို run ပါတယ္၊ ဒီ function က စက္ထဲ installed လုပ္ထားတဲ့ ေဇာ္ဂ်ီဖြန့္နဲ့ ခုလက္ရွိေနာက္ဆံုးထြက္လာတဲ့ ေဇာ္ဂ်ီဖြန့္ကို ယွဥ္တဲြေဖာ္ျပေပးမွာပါ။ ေအာက္ကပံုမွာျကည့္ျခင္းအားျဖင့္ က်ေနာ့္စက္ထဲက ေဇာ္ဂ်ီဖြန့္က `Zawgyi-One_2009_August_25_v4.19.ttf` ျဖစ္ျပီး လက္ရွိ online မွာေနာက္ဆံုး ထြက္ေနတာက `Zawgyi-One_v4.20_August_26_2009.ttf` ဆိုတာျဖစ္တဲ့အေျကာင္း ေဖာ္ျပေပးေနပါတယ္။ ပံုထဲမွာ Current installed font ဆိုတာက ကိုယ့္စက္ထဲမွာ သြင္းထားတဲ့ဖြန့္ကိုေျပာတာျဖစ္ျပီး Online available latest font ဆိုတာက ကိုယ့္မွာမရွိေသးပဲ အင္တာနက္ေပာ္မွာ ထြက္ရွိေနျပီျဖစ္တယ္ဆိုတာကို ဆိုလိုပါတယ္။

press `s` to show & compare fonts

ကိုယ့္စက္က Internet connection ရွိေနတယ္ဆိုပါက `o` ကိုရိုက္နွိပ္ျပီး တခါတည္း download ျပီးေတာ့ upgrade လုပ္နိုင္ပါတယ္။ ေအာက္ကပံုေလးကိုျကည့္ပါ။

press `o` to upgrade font from Internet

ျပီးတဲ့အခါ show_font function နဲ့ တခါျပန္ျပီး စစ္ေဆးနိုင္ပါတယ္။ ကိုယ့္စက္မွာ တကယ္ပဲ upgrade ျဖစ္သြားလား ဒါမွမဟုတ္ ေနာက္ထပ္ latest available font ထြက္ကို စမ္းစစ္နိုင္ပါတယ္။

press `s` to check fonts & `q` to exit program

Have fun with your zawgyi-keyboard package!

how to upgrade zawgyi font with zawgyi_keyboard.py

မေန့က ကိုစိုးမင္းရဲ့ development version `new zawgyi font` Zawgyi-One_2009_August_5_rev01 ထြက္ပါတယ္။ ဒီ font အသစ္ကို zawgyi_keyboard.py script နဲ့ ဘယ္လို update လုပ္တယ္ဆိုတာ users မ်ား ပိုရွင္းသြားေအာင္ ရွင္းျပပါမယ္။

ပထမဦးဆံုး font ကို ေအာက္ကလင့္ကေန download လုပ္ယူုပါ…

http://newzawgyi.googlecode.com/svn/font.file/

download လုပ္ျပီးလို့ font က Desktop ေပါ္မွာ ရွိမယ္ေပါ့၊ new font ကို executable ျဖစ္ေအာင္ ‘chmod’ နဲ့အရင္ဆံုး ေျပာင္းထားမယ္၊ Terminal ကိုဖြင့္ျပီး ဖြန့္ရွိရင္ Desktop ဆီကို directory change ျပီး ေအာက္က command line နဲ့ executable mood ကိုေျပာင္းမယ္။

$ cd ~/Desktop
$ chmod 755 Zawgyi-One_2009_August_5_rev01.ttf

ေအာက္ကပံုကိုျကည့္ရင္ သိတာပါတယ္ chmod က excutable ျဖစ္ျပီးရင္ အမဲေရာင္ကေန အစိမ္းေရာင္ေျပာင္းသြားတာကို သတိထားမိျခင္းအားျဖင့္ သိသာပါတယ္။

downloaded font and change executable mood

update လုပ္မယ့္ new font ကို ျပင္ဆင္ျပီးရင္ေတာ့ က်ေနာ္တို့ zawgyi_keyboard.py script ကို run ဖို့ျပင္ဆင္ရေအာင္ ထံုးစံအတိုင္း source package ကိုျဖည္ ျပီးရင္ source directory ထဲ၀င္ျပီး python နဲ့ script ကို run ရေအာင္။ source package ကိုျဖည္ျပီးသားျဖစ္ရင္ေတာ့ ေအာက္က steps ေတြကိုေက်ာ္သြားနိုင္ပါတယ္။ ေနာက္တစ္ခုက ဒီ zawgyi-keyboard-0.3.0 package ကေန install မလုပ္ရေသးရင္ i ကိုနွိပ္ျပီး အရင္ install ေပးလိုက္ျခင္းအားျဖင့္ font upgrading process ကို အကူအညီျဖစ္ေစမွာပါ။ ေအာက္က steps ေတာ့ zawgyi-keyboard-0.3.0.tar.gz ကိုျဖည္ျပီး zawgyi source directory ထဲ ၀င္ျပီး zawgyi_keyboard.py script ကို python နဲ့ စတင္လိုက္တာပါ။ package ကိုထံုးစံအတိုင္း Desktop ေပါ္မွာရွိတယ္လို့ ယူဆမယ္ေနာ္…

$ cd ~/Desktop
$ tar xzf zawgyi-keybaord-0.3.0.tar.gz
$ cd zawgyi

preparing zawgyi_keyboard.py script to run

ေအာက္မွာ zawgyi_keyboard.py ကို စတင္ run ျပီးတဲ့ေနာက္ u ကိုနွိပ္ျပီး font update လုပ္ဖို့ စတင္ျပီး downloaded font path directory ကိုေမးတဲ့ပုံပါ…

$ sudo python zawgyi_keyboard.py

pressed `u` for font update

pressed `y` for confirm continuous

starting zawgyi_keyboard.py script

proceeding font update

ဒီေနရာမွာ downloaded font ရဲ့တည္ရွိရာ directory ကိုေမးတဲ့အတြက္ က်ေနာ္တို့က font ရွိရာေနရာကို ရိုက္သြင္းေပးရမယ္…
က်ေနာ္တို့အေပါ္က ျပင္ဆင္ထားျပီးသားရွိျပီးသားမို့ တည္ရွိရာ ေနရာက `/home/box02/Desktop` ကို ရိုက္ထည့္ေပးလိုက္ပါတယ္။

Enter you downloaded font directory : /home/box02/Desktop

ျပီးရင္ program က installed font နဲ့ download new font ကိုယွဥ္ျပပါမယ္၊ ေအာက္က ပံုမွာေတြ့တဲ့အတိုင္း ..

Your new given font is /home/box02/Desktop/Zawgyi-One_2009_August_5_rev01.ttf
Current installed font is ['/usr/share/fonts/zawgyi/Zawgyi-One_2009_Jul_30_rev01.ttf']

ဒီေနရာမွာ current installed font ထက္ new font က ပိုျပီး version ျမင့္တဲ့အတြက္ က်ေနာ္တို့က font upgrading ကို ဆက္လက္လုပ္ေဆာင္ဖို့အတြက္ y ကိုထက္နွိပ္ျပီး upgrading completed ျဖစ္ဖို့အတြက္ ထက္ျပီး confirm လုပ္ပါတယ္။

entering new font directory path

continuouing font upgrading and exit program

အဲဒါေတြျပီးတဲ့အခါမွာ zawgyi font install directory ကို control လုပ္ျကည့္ျခင္းအားျဖင့္ ကိုယ့္ဖြန့္အသစ္ေရာက္ရွိေနျပီျဖစ္ေျကာင္း သိနိုင္ပါတယ္။

$ ls /usr/share/fonts/zawgyi

checking updated font

ခုဆို step by step font upgrading ျပီးပါျပီ
ဒီ how to ကို ubuntu linux ေပါ္မွာ နမူနာျပထားပါတယ္။

enjoy it!

How to install zawgyi font on FreeBSD Gnome2

ခုေနာက္ပိုင္း ပီစီကြန္ပ်ဴတာအသံုးျပဳသူေတြအတြက္ Operating Systems စိတ္ႀကိဳက္ေရြးခ်ယ္အသံုးျပဳဖို႔ အခြင္႔အေရးေတြ အလြန္႔အလြန္မ်ားစြာရွိလာပါၿပီ.. ဟိုတုန္းကလို MS Windows တစ္ခုတည္းနဲ႔ လံုေလာက္ေက်နပ္မႈေတြ မရွိေတာ႔ပဲ အဲဒီထက္ပိုမိုေကာင္းမြန္တဲ႔ Operating Systems ေတြကိုေရြးခ်ယ္ အသံုးျပဳလာၾကပါတယ္၊ ဥပမာ Linux, Unix systems ေတြထဲမွာပဲ ေရြးခ်ယ္စရာေတြက တပံုတပင္ရယ္ပါ။ Linux distributions ေတြကိုပဲၾကည့္ရင္ Ubuntu, Debian, Fedora, Gentoo စသည္ျဖင္႔ ေျမာက္မ်ားစြာေသာ Open Source Operating Systems စသည္ျဖင္႔မ်ားစြာရွိေနပါၿပီ။ Desktop Users မ်ားအတြက္လဲ အင္မတန္ေကာင္းမြန္သင္႔ေတာ္ေနပါၿပီ.. ဒီလို perfect desktop system ေကာင္းေတြရွိေသာ္လည္း တခ်ဳိ႕က်ျပန္ေတာ႔ Real Unix ကိုပဲသံုးခ်င္ၾကပါတယ္။ အရင္တုန္းက Unix ကို Desktop User မ်ား အသံုးျပဳခဲလွေသာ္လည္း ခုခါမွာ Unix ကို Desktop အသြင္ အသံုးျပဳလာၾကပါၿပီ။ PC-BSD, DesktopBSD တို႔ကိုၾကည့္မယ္ဆိုရင္ FreeBSD ကို base ခံၿပီး Desktop Use အတြက္ customize လုပ္လာၾကပါတယ္။ FreeBSD ကေတာ႔ တကယ္႔ကို complete operation system တစ္ခုပါ။ Open Sources လဲ ျဖစ္ပါတယ္။ တခ်ဳိ႕ကလဲ FreeBSD ကိုပဲ ကိုယ္႔ဟာကိုယ္ customize လုပ္ၿပီးသံုးခ်င္ၾကပါတယ္။ PC-BSD နဲ႔ DesktopBSD တို႔က offer လုပ္တဲ႔ pre-customize system နဲ႔ KDE desktop environment ကို မၾကိဳက္ၾကပဲ ကိုယ္ႀကိဳက္တဲ႔ Desktop Environment နဲ႔အတူ kernel ကိုလဲ ကိုယ္႔စိတ္ႀကိဳက္ customize လုပ္ၿပီး Desktop Use အတြက္ သံုးေနၾကပါတယ္။ ဒီလို FreeBSD ကိုကိုယ္႔ဟာကိုယ္ customize လုပ္ၿပီး Gnome Desktop သံုးသူမ်ားတြက္က ေဇာ္ဂ်ီဖြန္႔သြင္းရတာ ျပသာနာရွိလိမ္႔မယ္ မထင္ပါဘူး။ သို႔ေပမယ္႔လည္း zawgyi keyboard package ကိုလြယ္လြယ္ကူကူ download လုပ္ၿပီး install လုပ္ခ်င္သူမ်ားအတြက္ zawgyi-keyboard-0.1.2.tar.gz package ကို ေအာက္ကလင္႔မွာ သြားေရာက္ download ယူႏိုင္ပါတယ္။

For FreeBSD 7.x , Gnome2
Package: zawgyi-keyboard-0.1.2.tar.gz

http://zawgyi-keyboard.googlecode.com/files/zawgyi-keyboard-0.1.2.tar.gz

ဒီ package ကိုရၿပီးလ်င္ extract လုပ္ၿပီး zawgyi folder ထဲကို၀င္ၿပီး install_freebsd.sh ကို run ေပးပါ။

$ su
# tar xzf zawgyi-keyboard-0.1.2.tar.gz
# cd zawgyi
# sh install_freebsd.sh

uninstall လုပ္ခ်င္ပါက

# sh uninstall_freebsd.sh

Enjoy with FreeBSD Gnome2 and Zawgyi font!